Jaaroverzicht 2025

 De laatste blog van het jaar is traditiegetrouw het jaaroverzicht. Het begon ooit in 2011, in de hoogtijdagen van het bloggen en de bedoeling was toen 1 foto van iedere maand.

Inmiddels geef ik er een eigen draai aan. Ik hou nog steeds van terugblikken en jaaroverzichten, maar 1 foto per maand lukt mij niet. Soms heb ik een maand met meer dan 1 mooiste foto of juist een heel bijzonder natuurmoment. En er zijn ook maanden die wat fotografie wat minder waren.

En in deze eindejaarsblog wil ik ook weer iedereen bedanken die mijn blogjes bekijkt, leest en een berichtje achter laat. Sommigen al vanaf het hele begin van mijn blog carrière.

Dan het jaaroverzicht.....

In deze blog mijn eigen 18 mooiste, meest bijzondere foto's of gewoon een natuurmoment om nooit te vergeten, dat daarom ook niet mag ontbreken in het overzicht. Ingedeeld naar seizoen.

Winter

De maanden januari en februari waren niet bepaald winters, eigenlijk zoals het al jaren is. 

Een mooi moment in Januari was de ontmoeting met een groep wilde zwanen die redelijk dichtbij zat. Een van de zwanen sloeg even de vleugels uit. Genieten.

In januari bezocht ik regelmatig het strand van Katwijk. Ik ging voor de zeehonden die het in die periode echt af lieten weten. Gelukkig waren er wel drieteenstrandlopers. Het was mistig, koud (rond het vriespunt) en het strand was verder leeg. Zo kon ik deze prachtige vogeltjes goed fotograferen, ondanks de koude vingers. Dit was een van de weinige winterse dagen. De warme chocolademelk in een warme strandtent na deze foto sessie was erg welkom.

Al in februari waren daar de krokussen, voor mij is dat het begin van de lente, waarbij ik probeer deze bloemen net even anders dan registrerend te fotograferen.

Maar het werd ineens toch nog winter, begin maart. En op die winterse ochtend, was ik vroeg ik park Cronesteyn om deze kleumende reiger vast te leggen.

Lente

De lente van 2025 was droog en zonnig. Eigenlijk een heerlijk voorjaar waar ik er veel op uit ben geweest. Dus van deze maanden was het even keuzestress voor mijn favoriete foto's...

Als ik de grutto mooi heb kunnen fotograferen, dan mag deze niet ontbreken in mijn overzicht. De Nationale vogel en mijn favoriete weidevogel. Altijd fijn als je in je eentje bent, en zo de vogel heel rustig kan benaderen. 

Dit voorjaar was er een blauwborst op nog geen tien minuten fietsen van Leiden. Ik ben een paar keer op de plek gaan kijken en op een mooie middag hoorde ik hem zingen, eerst nog ver in het riet, maar later ook dichterbij. Hier zat hij even mooi vrij, niet zingend, maar ik was er blij mee.

De Syberische grondeekhoorntjes blijven leuke diertjes om te fotograferen. Ze zijn klein en vliegensvlug, maar soms zitten ze even stil op de uitkijk.

Een jonge vos. Inmiddels een puber die bijna net zo groot is als zijn moeder. Afgelopen jaar was het fotograferen van vossen een uitdaging. Zo heb ik het sinds 2010 nog niet meegemaakt. Het was bijna niet mogelijk om mooie foto's te maken. Dit is een van de weinige foto's van een vos afgelopen jaar waar ik wel tevreden mee ben.

Zomer

De zomer is niet mijn favoriete seizoen. Vaak vind ik het te warm en overdag is het licht keihard. Vroeg opstaan is niet zo aan mij besteed dus ik probeerde op de wat meer bewolkte dagen er toch lekker op uit te gaan.

De keizersmantel, ik fotografeerde deze vlinder eind juni. Dit was mijn laatste bezoek aan de Waterleidingduinen voor mijn verhuizing naar Arnhem.

Eenmaal in Arnhem ben ik meteen op zoek gegaan naar soorten die ik in het Westen niet zo snel tegen kom, zoals de weidebeekjuffer. Ik kon zowel man als vrouw goed fotograferen in de Heemtuin. Meestal wordt het blauwe mannetje gekozen als beste foto. Ik kies voor het vrouwtje dat hier zo mooi op de rand van het blad zat te poseren.

Op de fiets naar een locatie waar heideblauwtjes zitten. Een dag eerder werden er honderd gemeld op die plek. Ik zag enkele mannetjes op afstand en dit vrouwtje op een heidestruik langs het pad. Anders dan in de Waterleidingduinen mag je hier niet van de paden af. Dat was even wennen.

Ook vanuit Arnhem maak ik wel eens een fotografie uitstapje, zo was ik in juli op de Westerheide waar de reeën zich lieten zien in het boekweitveldje daar.

En dan, ergens in augustus zag ik haar fladderen, een grote vlinder met trage vleugelslagen. Mijn hart maakte een sprongetje......Koninginnenpage! En wat een geluk, ze ging even zitten. Lang genoeg voor een paar foto's, om vervolgens weer te verdwijnen. Daarna heb ik deze vlinder niet meer gezien, dus dit was een heus geluksmoment.

En in diezelfde week diende het volgende geluksmoment zich aan. Een zwarte specht. Mijn eerste 2 maanden op de Veluwe leverden wel een paar mooie ontmoetingen op.

Herfst

Net als de lente, vind ik ook het eerste deel van de herfst heel mooi. De herfstkleuren, paddenstoelen en mist in de ochtenden. Dat laatste viel wat tegen (of ik was gewoon weer eens te laat wakker).

Wat heb ik veel vliegenzwammen gezien deze herfst! En zelfs meerdere bij ons in de straat. In de bossen stonden ze vaak wat verdekt opgesteld maar deze stond mooi vrij en was ook precies in een mooi stadium, niet te klein, niet te groot....precies goed. Op het moment van deze foto regende het behoorlijk, dus lastig fotograferen.

Dit bosuiltje had ik in september al gezien, maar ik ging in november speciaal even terug naar de plek om de uil in het herfstbos te fotograferen. De uil bleef lang met gesloten ogen zitten maar een voorbijganger met hond deed hem heel kort de oogjes openen, om daarna weer verder te dutten. Weer een geluksmomentje.

De wolf. Ik wist dat hij in een gebied hier in de buurt was gezien. En zelfs meerdere wolven. Ik wilde toch een keertje gaan kijken en op een maandag in november liep er een wolf  in de uitgebloeide hei. Hij was muizen aan het vangen en liep steeds verder de hei op. Even keek hij om en maakte ik deze foto. Daarna verdween de wolf in het bos.

Waar ik in januari geen geluk had met de zeehonden, was het eind november wel raak. Wel 4 zeehondjes lagen te rusten bij de Katwijkse uitwatering. Ze waren de hele middag nogal lui en niet zo actief. Pas aan het einde van de dag, toen het licht al uit was kwam er wat meer beweging in. Deze jonge zeehond bleef nog even liggen terwijl het opkomende water hem al bereikte. Even later zocht hij het wat hogerop. In december nog een keer op herhaling geweest: Klik HIER voor alle foto's van beide dagen.

Ten slotte wil ik iedereen een heel mooi en gezond 2026 wensen, met veel mooie natuurmomenten, bijzondere ontmoetingen in de natuur.

Herfstkleuren en paddenstoelen op de Veluwe

 Ik heb altijd geroepen dat de herfstkleuren in het oosten van het land veel mooier en uitbundiger zijn dan in het westen. Deze herfst had ik natuurlijk de gelegenheid om zelf te zien of mijn aanname klopt. Eind oktober en begin november hadden we een paar hele mooie herfstdagen. En inderdaad...wat een feestje, al die kleuren.  Vooral in november ben ik er echt op uit gegaan om de herfstbossen te fotograferen, in oktober was mijn doel paddenstoelen.

Het gouveneurshuisje op landgoed Zypendaal.

Net zoals bij vogels, vlinders en zoogdieren heb ik ook mijn favorieten bij de paddenstoelen. Deze ben ik gelukkig tegen gekomen, zelfs heel dichtbij huis.

De porseleinzwammen vond ik in park Klarenbeek, lekker bij mij om de hoek. Het is een van mijn favoriete soorten.

Drie keer de vliegenzwam. Ja, dat blijft toch wel de opperzwam in paddenstoelenland. Drie keer gefotografeerd op verschillende plekken: Plancken Wambuis, Veluwezoom en in de straat bij ons.

Bij ons in de wijk stonden op meerdere plekken vliegenzwammen. Op deze hele grote  waren wat bladeren gevallen. Mooi herfstplaatje.

Wat verschillende soorten, waarvan ik niet alle namen weet. Een van de soorten die ik op de Veluwezoom heb gezien was de kammetjesstekelzwam (leuk voor scrabble), de zwam lijkt wat op de pruikzwam. 

Roodborstje op een hekje met in de achtergrond roodborstjes-oranje. Het vogeltje matcht goed met zijn omgeving.

Op de posbank kun je de ijslandse paarden tegenkomen. De hei is uitgebloeid, maar de herfstkleuren zijn er volop.

Herfstig doorkijkje

Mijn favoriete boom op de Posbank. Ik denk dat ik deze boom ga kiezen voor mijn maandelijkse foto, door het jaar heen.

Goud. Dit is op landgoed Mariëndaal waar ik een mooie wandeling maakte met een klein groepje fotografen (Met Instawalks_Arnhem)

Watervalletje Mariëndaal. De waterval stroomde niet zo lekker omdat de blaadjes zich bovenop hadden opgehoopt.

Mooie boslaan

In diezelfde week fietste ik naar het landgoed Beekhuizen, een prachtig bos aan de rand van de Veluwezoom.

En dan is het uiltje thuis, zo mooi met de herfstkleuren. Een week later waren bijna alle blaadjes weg.

Ik kan hier zo van genieten. Cadeautjes van de natuur.

En hier nog een keer het gouveneurshuisje, een week later, de kleuren zijn nu zo mooi. De zon staat al wat lager, dus het huisje komt al snel in de schaduw. Maar daarachter zie je de gouden gloed van de herfst.

Weer terug naar Beekhuizen, met de beek en de prachtige beuken. Op een wat mistige zaterdagochtend liep ik met Jeroen een mooie route door dit gebied. De mist trok snel op maar het bleef grijs. Maar de herfstkleuren kwamen er nu zo mooi uit.

Een wandeling bij Plancken Wambuis met de Sayaguesa runderen........

.....en mijn eerste wolf. Op afstand. De wolf werd later door de paarden die daar ook grazen het bos in gejaagd. Maar dit was wel even een Wauw moment.

Ten slotte nog 2 collages van herfstwandelingen in de omgeving van Arnhem

Park Sonsbeek. Dit park ligt vlak achter het station Arnhem Centraal en is groot genoeg om er een middag rond te wandelen.

Wandeling bij Beekhuizen en de Posbank (Herikhuizerveld)

De herstkleuren waren prachtig! Ik denk dat ik wel de conclusie kan trekken dat het hier op de Veluwe allemaal uitbundiger is dan in de Randstad. De bomen hebben inmiddels hun blad verloren, de laatste paddenstoelen waren nog te zien, maar het wordt nu winter, waarvan we de eerste speldenprikjes al hebben gehad. Van mij mag er meer winter komen, met sneeuw, rijp en ijshaar...... Ja mijn wensenlijstje heeft nog wat open vakjes om af te vinken.

Herfst highlights

 Mijn vorige blog was een terugblik op de zomer en we zitten inmiddels midden in de herfst, een herfst die ik tot nu toe helemaal niet verkeerd vind (weinig storm en regen). Dus hoogste tijd om eens terug te blikken op de herfstdagen in de duinen en in het bos. Damhertenbronst, paddenstoelen en herfstkleuren. Al moet ik zeggen dat ik die kleurenpracht hier in het westen toch een stuk minder vind dan in het midden of oosten van het land. Hier blijft alles heel groen en eenmaal verkleurd liggen de blaadjes alweer op de grond.

De damhertenbronst begon vroeg. Al in september trof ik een burlend hert aan.

Eigenlijk heet het geluid van damherten niet burlen maar knörren, maar ik associeer knörren altijd met biggetjes uit de Achterhoek, die knörren. Van mij mogen de stoere damherten gewoon ook burlen.

Damhert in de avondzon, begin oktober

Tijdens de bronst komen alle damherten, zowel de herten (bokken) als de hindes naar bepaalde plekken, waar de mannen zich van hun beste kant laten zien om de dames te imponeren.

Veel dames waren er niet, het lijkt wel of bijna alle hindes in de afgelopen jaren zijn afgeschoten en er nu een overschot aan manlijke herten is.

De bronst samengevat, stoer, vlaggend, burlend, soms een gevecht in het open veld...een paar hindes en dan is het tijd voor rust.

Op een mistige ochtend

Moe

Er waren dit jaar best wat mistige ochtenden, en soms bleef het de hele dag grijs. Ik kon natuurlijk niet elke ochtend met mist naar de duinen of het bos, maar hierboven een beeld van zo'n ochtend.

En dan zie je meteen heel veel spinnenwebben, met druppels.

En dit web met de kleurrijke achtergrond is het bruggetje naar het tweede onderwerp van deze blog, en een van mijn favoriete onderwerpen in de herfst....paddenstoelen.

Ik heb een aantal vaste locaties in de omgeving van Leiden waar ik ieder jaar wel vliegenzwammen zie. Begin oktober zag ik deze (was wel in een donker hoekje) mooi achter elkaar staan.

De grote vliegenzwam in detail.

Een paar weken later op dezelfde locatie, nog nauwelijks een vliegenzwam. Wel heel veel steeltjes.  Wat blijkt, er zijn mensen die de hoeden van de vliegenzwam plukken....  

In de duinen stonden heel veel grote parasolzwammen. En als er dan een beessie op zit, ga ik ook van deze zwam een foto maken. Hier met een heidelibel bovenop, en eronder zit nog een vliegje.

De amethistzwam (rode kool zwam) is een van mijn favorieten. Ze zijn niet zo groot en staan soms heel fotogeniek in het mos.

ja, een vliegje erop.

Porseleinzwammen

Ik heb zo mijn favorieten onder de zwammen, zo ook deze porseleinzwammen. Ik had veel meer foto's van deze soort (en ook de andere soorten), maar dat zou deze blog veel te lang maken.

Geweizwammetjes, ik hoef er niet bij te vertellen waarom deze zo heten.... (en anders gewoon even naar boven scrollen naar de eerste foto ).

Dit kleine zwammetje zal ook wel een naam hebben, maar die weet ik niet. Vond het gewoon een schattig plaatje.

Parelameniet, familie van de vliegenzwam en ook heel giftig.

Het hazepootje is mischien wel het meest fragiele zwammetje. Het is heel klein en vaak staat het er maar 1 dag. Deze is dus ongeveer op de helft, later zal de hoed helemaal omhoog krullen en zwart kleuren.

Rechte koraalzwam, in een donker hoekje in het park Clingendael (Den Haag). Daar bezocht ik de Japanse tuin.

Deze Japanse tuin is in het najaar maar een paar weken open, en de tijd begon te dringen...dus ondanks de miezerregen (vrijwel de hele dag) toch even gaan kijken. De uitdaging is om geen mensen op de foto te krijgen in deze niet al te grote tuin. Onmogelijk, al bij de opening om 10 uur was het druk.

Een impressie van de Japanse tuin in de regen. Hier waren er even wat minder mensen in beeld.

Detail van de Japanse esdoorn, die prachtig rood kleurde.

Tamme kastanjes in het stadspark. Ook heel fotogeniek, maar je moet ze niet op je hoofd krijgen met hun stekelige omhulsel. De dag dat ik deze foto maakte vielen ze links en rechts van mij naar beneden.

Het beukenbos begint te kleuren. 

Beukenblaadjes

Een vosje in een herfstige setting..... je moet soms een beetje geluk hebben.

Dit jonge vosje zat zo dat in de achtergrond de beginnende herfstkleuren zichtbaar waren.

lazy afternoon

En nog een paar vosjes in herfstkleuren.

Tegenlicht foto van een jonge vos in het hoge gras.

Als ik de weerberichten mag geloven krijgen we volgende week het natte en onstuimige herfstweer. Misschien valt het mee, maar op dagen met regen en veel wind blijf ik liever binnen. Nu heb ik genoeg te doen de komende tijd, want het einde van het jaar komt eraan, dus ik spit alweer door mijn foto's van afgelopen jaar en probeer de selectie te maken voor het fotojaarboek 2024.

En dan de laatste weken van 2024......misschien een beetje winter, een zeehondje op het strand, strandvogels, de wintergasten in de duinen. Weer genoeg uitdagingen.