vrijdag 14 augustus 2026

Vlinders op de Veluwe 2026

 De zomer van 2026 was lang en warm. Niet aan mij besteed, maar voor vlinders wil ik dan nog wel de natuur in gaan. En zo kon ik deze zomer een aantal nieuwe soorten toevoegen aan mijn lijstje.

In deze blog laat ik vooral de meest bijzondere soorten zien. Afgelopen maanden heb ik mij wat fotografie betreft volledig gericht op vlinders. Ik ben ook bewust naar gebieden gegaan waar ik vlinders kon zien. De warmte en droogte speelden ook een grote rol, want al begin augustus waren heel veel bloemen uitgebloeid en was alles dor en droog en leken de gras velden en akkers wel van stro.

De Koninginnenpage, wel een klein beetje gehavend, maar nog steeds een prachtige vlinder.


In juni fietste ik naar een locatie net buiten Arnhem waar in de voorgaande zomer veel bijzondere soorten waren gezien. Voor deze zomer was daar een kleine ijsvogelvlinder gemeld.....dus ik ging op zoek.

De kleine ijsvogelvlinder.

Deze vlinder had ik nog niet eerder gezien in Nederland. De vlinder werkte heel goed mee. Op de grond was ze met haar tong waarschijnlijk zouten en mineralen aan het likken. Ik kon heel rustig dichterbij komen en een aantal foto's maken.
En van de voorkant.
De bovenvleugels doen denken aan een landkaartje, zomer generatie. Deze kleine ijsvogelvlinder kon ik in juni fotograferen.


Eind juni is het ook de tijd van de heideblauwtjes. Ik zag ze in de dopheide, op een dag dat het behoorlijk hard waaide.

De parende heideblauwtjes zaten wat lager, in de luwte en waren bij windkracht 4 nog wel te fotograferen.

Nog een koppeltje, in de nog niet bloeiende struikheide

En mooi heideblauwtje (man) op een wat hoger struikje van de heide.


Zwartsprietdikkopje, ook een soort die ik in het westen niet zoveel zag. Ook het geelsprietdikkopje heb ik gezien, maar de foto was meer een bewijsplaatje.

De sleedoornpage, wat een mooi vlindertje. Het is een kleine vlinder, ietsje groter dan een kleine vuurvlinder. Door zijn oranje kleur wel een opvallende verschijning. Hier zat hij mooi op de venkel.


Eerder zag ik hem op de bijna uitgebloeide distels. Zo jammer van deze droge hete zomer, alle bloemen zijn gewoon heel snel uitgebloeid.


De koninginnenpage, een wenssoort die ik ook kon fotograferen. In de vlinderstruik van de IVN tuin naast het bezoekerscentrum Veluwezoom. Wat een vlinderparadijs was die tuin.


Nog een keer de koninginnenpage, ei afzettend op de venkel, dit was een andere locatie waar ik later ook de rupsen van deze vlinder kon fotograferen.

De bruine vuurvlinder had ik in mei al gezien, maar ook in de zomer liet deze vlinder zich zien. Een niet zo opvallende soort, maar wel eentje die niet overal in Nederland te zien is.

Met de vleugels open.

De keizersmantel heb ik ook ergens op de Veluwe gevonden. Hier  twee mannetjes bij elkaar.

Op een bijna uitgebloeide vlinderstruik.

Ik heb nu ook op de Veluwe een plek gevonden waar ik deze mooie grote vlinder kan fotograferen.

En toch ben ik ook nu weer naar de Waterleidingduinen gegaan eind juni om deze soort te fotograferen, want ik weet dat ze daar nog heel veel zitten.

De keizersmantel in de waterleidingduinen.


De  kommavlinder, een dikkopje soort die als zeldzaam staat genoteerd. Ik heb in augustus op 2 locaties deze vlinder kunnen vinden en fotograferen.

Als de vlinder nectar drinkt, kun je ze goed fotograferen. De vlinder blijft dan rustig zitten (zolang je zelf maar niet te dichtbij komt). Hier was de wind wel spelbreker, want de bloemen gingen alle kanten op, dus de vlinder ook.

Nog een keer en kommavlinder, dit keer fouragerend op een distelbloem.



De rupsen van de koninginnenpage zijn bijna net zo mooi als de vlinders, dus ook hier nam ik twee keer een dag de tijd voor om ze te zoeken en te fotograferen.

Twee rupsen op 1 plant , venkel, de waardplant van deze rups.

De rupsen vervellen meerdere keren voordat ze hun volwassen stadium bereiken.

Dit is het begin stadium, een heel klein zwart rupsje met een witte band. Van afstand lijkt het een vogelpoepje. Deze foto is met een macrolens gemaakt want het was een heel klein rupsje.

Ik had enorm veel foto's van de rupsen, dus deze blog heeft een kleine selectie. Tja...rupsen lopen niet weg, zitten vrijwel de hele dag op dezelfde plek. En als je er dan in 1 gebied tientallen vind....dan kom je al snel met heel veel foto's thuis.

Rupsje nooitgenoeg. In de loop van de middag werden de rupsen actiever en werd er flink aan de venkel geknabbeld.

Na diverse vervellingen is de rups volgroeid en kan De volwassen rups krijgt dan de groene kleur ent de oranje zwarte banen.

Hier zijn 3 stadia te zien. Het zwarte omhulsel van het eerste stadium, daarboven een rups en in de achtergrond een nog grotere rups.

Zonder handjes

De volwassen rupsen gaan misschien nog verpoppen en dan is het afwachten of er in september nog een generatie vlinders komt of dat ze als pop gaan overwinteren en hebben we de voorjaarsgeneratie van de koninginnenpage. Met het overwinteren is het te hopen dat de poppen gespaard worden (maai machines, vorst, vogels).




Nog even terug naar de vlinders en het voorjaar.

Het groentje. Deze vlinder vliegt in 1 generatie in het voorjaar (mei). 

En nog een groentje. Deze vlinders zag ik op de Rozendaalse heide. Op loopafstand van huis. Hoe leuk is dat. Een korte periode in mei heb ik deze vlinder best veel gezien op een vrij kleine afstand van elkaar. 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hieronder een overzicht van de dagvlinders die ik dit jaar heb gezien. Bijna allemaal op de Veluwe.
Daarnaast heb ik ook de dagactieve nachtvlinders kunnen fotograferen, zoals de st. jansvlinder, Jacobsvlinder, kolibrievlinder, gamma uiltje, zuringspanner.

De argusvlinder en keizersmantel foto's zijn in de waterleidingduinen genomen. Verder heb ik van het oranjetipje zowel man als vrouw in dit plaatje gezet en van het landkaartje de voorjaars en zomer generatie. In het totaal heb ik 34 soorten dagvlinders gezien. 


Ik mag zeker niet klagen over het aantal vlinders dat ik dit jaar heb gezien. Wat mij wel opviel was dat het enorm verschilt per locatie. Op de ene plek zag ik heel veel vlinders terwijl een andere plek, waar dezelfde bloemen stonden, bijna niets was. Ik hoop natuurlijk zo aan het einde van de zomer nog steeds veel vlinders te zien. Want zoals ik al eens zei.....de zomer vind ik helemaal niet leuk maar het enige wat wel leuk is aan zomer, dat zijn de vlinders.

zondag 19 juli 2026

Amsterdamse Waterleidingduinen Januari- Juni 2026

 Nu ik aan de rand van de mooie Veluwe woon, staan de Waterleidingduinen niet meer wekelijks op mijn planning. Ik kom er nog wel graag want het is er prachtig om te wandelen en heel veelzijdig wat natuur en dieren betreft. Afgelopen half jaar ben ik enkele malen daar geweest, in januari, mei en juni. De daartussen liggende maanden is het er niet van gekomen. Ik merk toch wel dat een reistijd van 2,5 uur het wat lastiger maakt.

Mei: een vosje steekt het bruggetje over en de zwaan kwam even dreigend dichterbij.

In januari was het grijs en soms wat druilerig weer, met ineens in de middag een kleine opklaring.
Hier een collage van de wandeling in januari.

Waarom ik in januari naar de Waterleidingduinen wilde.....de wintergasten zijn er. Zoals de krooneenden, grote zaagbekken en deze brilduiker. Dit mannetje was duidelijk indruk aan het maken. Alleen het vrouwtje was nergens te zien.

Een blauwe reiger in het veld kan ook mooi zijn.

Roodborsttapuit in de winter.

Wilde zwanen, ik heb die dag het hele infiltratie gebied afgewandeld op zoek naar deze mooie soort. Dit tweetal zat in de buurt van het kromme Schusterkanaal, en ze waren niet makkelijk te fotograferen. Toch blij met deze foto, want nu ik niet meer zomaar een week later weer terug kan, moet ik het hebben van de momenten dat ik daar ben. Het viel mij wel op dat ik heel weinig wilde zwanen heb gezien in de duinen. En ook veel minder grote zaagbekken dan voorgaande jaren.

En hoe leuk is dan de verrassing als je op de terugweg naar de uitgang in het laatste licht nog een nonnetje ziet.

Februari was vooral erg mistig en druilerig en in maart werkte het OV niet mee. April had ik wel plannen om te gaan, want ja....dan wordt het weer leuk in de natuur met fris groen, vlinders en de zomergasten die weer terugkeren.

Maar pas begin mei kon ik weer een middag / avond naar de duinen.

Deze foto van de zandhagedis had ik al in een eerdere blog geplaatst, maar hoort wel in dit overzicht met de hoogtepunten uit de AWD.


Mevrouw zandhagedis. Begin mei was het fotograferen van de zandhagedissen een van mijn doelen. En hoe leuk is het dan dan man en vrouw even mooi meewerken.

Roodborsttapuit man was op zoek naar een vrouwtje. Deze middag zag ik meerdere roodborsttapuiten, vaak koppeltjes.

Damhertjes met een heel klein beginnend gewei. In april werpen ze hun oude gewei af en vrijwel direct krijgen ze hun nieuwe bastgewei dat in juli helemaal volgroeid is. Dan gaat in augustus de basthuid irriteren en wordt het gewei geveegd en is het weer sterk genoeg voor de bronst in oktober


Van 15 maart tot 15 juli was een heel groot deel van het gebied afgesloten. Wat mij betreft het mooiste deel van de AWD. Een van de redenen is het rust gunnen aan de vossen die in dat gebied welpjes krijgen. Begrijpelijk dat ze het rond de burchten afsluiten, maar alle verharde en half verharde paden in het infiltratie gebied ging mij toch wat te ver.

Maar een moervos blijft niet achter de afzettingen en komt ook gewoon op de paden waar je nog wel mocht lopen. En zo kwam ik dit vosje met 1 oor tegen. Een oude bekende.

En ook deze mooie rekel liep op het verharde pad buiten de afsluitingen.

Eind mei kon ik nog een keertje en zag deze mooie kleine parelmoervlinder.

En dan is het gewoon geluk hebben. De ene oever was wel toegankelijk, de overkant niet. En zo kon ik vanaf de overkant waar je wel mocht komen aan de andere kant van het water deze moervos met een zogende welp zien.

En die avond kwam er nog een geluksmomentje. Op het pad kwam een jong vosje. Het stond even te kijken en liep daarna het riet in om te gaan jagen.

Terwijl ik laag bij de grond stilletjes af wachtte....kwam het jonge vosje mijn kant op. Hier keek het even, maar verder had het geen aandacht voor mij en liep het langs de waterkant weer verder.

Eind juni....voor mij weer een reden om naar de AWD te gaan: Vlinders en libellen. Ik weet, na zoveel jaren (15) vaste bezoeker te zijn geweest, ongeveer wanneer de eerste vuurlibellen en keizersmantels daar te zien zijn.  Door de warme periode voorafgaand aan dit bezoek, waren er ook veel distelvlinders, die vaak met zuidenwind meegevoerd worden.

De gewone oeverlibel was in het hele gebied te zien.


Deze jonge buizerd wilde even poseren. 

De kolibrievlinder. Wat een snel beestje. Zelfs met 1/2000e sluitertijd zit er nog bewegingsonscherpte in de vleugeltjes.

De keizersmantel. Een heel mooie vlinder en ik hoop dat ik hem hier op de Veluwe binnenkort ook nog kan fotograferen, want ik weet een plek waar ze zitten, maar toen ik er laatst was, kon ik ze niet vinden. Maar hier kan ik wel zeggen....ik ga nog een keertje terug deze week of volgende week. Of ik binnenkort nog een keertje in de AWD ben om betere foto's te maken van de keizersmantel, weet ik niet. Wat ik wel merkte....er waren er minder en ook de waarnemingen die ik zag waren veel minder dan voorgaande jaren, in tegenstelling tot de Kennemer duinen waar ze in aantal toegenomen zijn. Jammer.

Andere vlinders die ik zag waren groot dikkopje, atalanta, dagpauwoog, kleine vuurvlinder. Maar om de blog niet te lang te maken laat ik deze foto's hier niet zien.

En daar is de vuurlibel man. Deze zag ik best veel die middag in juni, maar ze bleven laag bij de grond zitten, dus meer dan een bewijsplaatje zat er niet in.

En nu is het half juli, het gebied is weer overal open en dan gaat het toch weer kriebelen. Toch nog een keertje voor de keizersmantel en vuurlibel. En op zoek naar de tijgerspin. Of nog even genieten van de damherten met hun mooiste bastgewei. Dat laatste wordt best lastig, want zoals je in dit verslag ziet, damherten kom je niet meer zomaar tegen.